Forum > Geluid

Basisinformatie geluid

(55 reacties. Pagina 1 van 3)
Moderator(s): Dré
MielStandaard Lid
Uit: Nederland
Sinds: 4-10-2003
Laatste: 2-6-2008
Berichten: 127
2-3-2008 21:36
2 x bewerkt. Laatst door Dré op 30-12-2009 21:55
Omdat overal topics uit de grond schieten met beginnersvragen over geluid, leek het me handig om een soort verzameltopic te maken, waarin de basisprincipes van geluid worden aangehaald, en dan in het bijzonder de begrippen binnen de PA. (Public Adress)

Wat is geluid?
Geluid is een wisselende druk in lucht, die zich als een golf voortplant.

Wat heb ik nodig om geluid te produceren?
Om geluid te produceren is natuurlijk een signaalbron nodig, bijvoorbeeld een iPod, een CD-speler of een laptop. Het signaal wat deze apparatuur uitstuurt is echter zeer zwak, en bij lange na niet genoeg om een PA installatie van vermogen te voorzien. Om dit vermogen toch te creeren sluit men de signaalbron aan op een versterker. Op de versterker sluit men luidsprekers aan. Door het vermogen wat de versterker levert (Hij heeft het oorspronkelijke signaal versterkt)kunnen de conussen van de luidsprekers trillen, en zo geluidsgolven produceren. Men heeft nu een geluidsbron.

Wat is dan een mixer?
Een mixer is een apparaat met meerdere signaalingangen (Inputs) en een beperkt aantal signaaluitgangen waaruit allemaal één en hetzelfde signaal komen. (Outputs) Met een mixer kan men per input het geluidsniveau afregelen. Dit gebeurt meestal met een fader, of bij simpeler uitgevoerde mixers met een potentiometer. Vaak zijn ook per kanaal de frequenties af te regelen, dit gebeurt met een EQ. (Equalizer). Deze versterkt of verzwakt bepaalde frequentiegebieden, meestal de laag-, midden- en hoge tonen. Met een mixer is het dus mogelijk om verschillende ingangssignalen te combineren, en te bundelen tot één uitgangssignaal. Ook zijn dus vaak per input de frequentiegebieden af te regelen. Tot slot heeft men vaak een master fader of potentiometer. Hiermee regelt men in één keer het geluidsniveau van alle inputs bij elkaar, dus van de output.

Wat is het verschil tussen powered en non-powered?
Bij een non-powered luidspreker, heeft men een externe krachtbron nodig, omdat het uitgangssignaal van een normale signaalbron niet krachtig genoeg is om fatsoenlijk geluid voort te brengen. Dit externe vermogen wordt gelever door een versterker, welke het signaal wat uit de signaalbron komt versterkt.

Bij een powered luidspreker heeft men geen externe krachtbron nodig. Het signaal wordt rechtstreeks naar de actieve luidspreker gestuurd, waarin een versterker aanwezig in. Een powered luidspreker voorziet zichzelf dus van vermogen.

Wat is een full-range luidspreker?
Een full-range luidspreker levert uit één luidspreker het complete hoorbare frequentiegebied. Deze luidsprekers zijn meestal tweewegs, wat betekent dat hij twee soorten speakers in zich heeft. Meestal zijn dit één of twee grote speakers dit de lage- en middentonen weergeven, en één tweeter die de hoge tonen weergeeft.

Is dat het enige systeem?
Nee, een andere populair systeem is het sub-top systeem. Dit betekent dat men twee speakers heeft, te weten een subwoofer en een midden- en hoge tonen speaker. De subwoofer geeft alleen de laagste frequenties weer, en de topkast alleen de midden- en hoge frequenties. Door deze combinatie kan men het vermogen beter verdelen en dus een grotere effectiviteit bereiken.

Maar hoe voorkom je dat het geluid uit de subwoofer en de topkast hetzelfde klinken?
Met een crossover. Een crossover is een apparaat wat een signaal opsplitst in twee verschillende signalen. Het ene signaal bestaat dan bijvoorbeeld uit de lage frequenties, en het andere uit de midden- en hoge frequenties. Op deze manier voorkom je dus dat een subwoofer hoge tonen weergeeft, terwijl hij daar helemaal niet voor ontworpen is, of andersom met een topkast. (Overigens kunnen de meeste topkasten wel prima lage tonen weergeven, maar de bas zal een stuk minder heftig zijn)

Wat is het verschil tussen een actieve en een passieve crossover?
Een passieve crossover is ingebouwd in een luidsprekerkast. Een full-range luidspreker heeft, zoals eerder gezegd, meerdere speakers die stuk voor stuk geschikt zijn voor verschillende frequentiegebieden. Bij een passieve crossover komt het orginele signaal de luidspreker binnen, en wordt door de passieve crossover in tweën of drieën gesplitst. Dit gebeurt door speciaal afgestelde spoelen, weerstanden en condensatoren. Het wordt een passieve crossover genoemd omdat hij geen externe stroombron nodig heeft.

Een actieve crossover is niet ingebouwd in een luidspreker, maar is een los apparaat dat altijd een externe stroombron nodig heeft. Hij doet in principe hetzelfde als een passieve crossover, maar is bedoeld om verschillende luidsprekers aan te sturen, en niet verschillende speakers in één en dezelfde luidsprekerkast. Actieve crossovers zijn dus prima geschikt voor een sub-top combinatie.

Ik heb nu even geen tijd meer om meer te schrijven, maar als iedereen zijn bijdrage levert kan ik dat allemaal in de OP plaatsen zodat we één overzichtelijk informatietopic krijgen happy :) Goed initiatief lijkt mij zo, of niet?

BTW: Pak me niet op kleinigheden, ik probeer alleen maar een duidelijk basisverhaal op te hangen wink ;)
Maximaal 120 tekens. Wel tekst, geen link!
Dj krissieStandaard Lid
Uit: Nederland
Sinds: 21-8-2006
Laatste: 22-9-2026
Berichten: 388
4-3-2008 19:40
4 x bewerkt. Laatst door Dj krissie op 5-3-2008 15:53
Natuurkunde en Scheikunde, hoofdstuk geluid.

Voor sommigen is de tekst nieuw voor de andere zal het een opfrisser zijn.

Geluid is een trilling of uit een trilling ontstaat geluid. Mensen horen tussen de de 20 trillingen per seconden en de 2000 trilling per seconden. 20 hz lage toon en 20000 hz hoge toon.

De toon hoogte is afhankelijk v/d frequentie. Frequentie is het aantal trilling per seconden. De toon sterkte (hardheid) wordt bepaald door de hoogte v/d golf. Een regelmatige trilling veroorzaakt een toon en een onregelmatige trilling een ruis. De snelheid van het geluid wordt bepaalt door de tussen stof.

Stof | snelheid
lucht | 340 m/s
water | 1560 m/s
staal | 5100 m/s
luchtledig | 0 m/s (staat hierboven in de tekst omschreven)

De eenheid voor geluidssterkte. = DB
Waarmee meet je geluidssterkte. = Decibel meter
De eenheid voor Luidheid = DB (A)

Tabel gehoordrempel. Ik heb nog geen tabel gevonden van de pijngrens. Iemand een tabel van de pijngrens?

Tot zover.

Kristian
René EppinkStandaard Lid
Uit: Nederland
Sinds: 8-1-2004
Laatste: 5-8-2021
Berichten: 1100
5-3-2008 11:00
Wat is impedantie?
Een impedantie is een frequentieafhankelijke weerstand. Bekende voorbeelden van een impedantie zijn de condensator en de spoel.
De weerstand die je luidspreker heeft is ook een impedantie, dus ook frequentieafhankelijk. Dit betekent dat je versterker bij een frequentie van 100 Hertz vaak een andere weerstand ziet dan bij een frequentie van 1000 Hertz.
In de licht- & geluidswereld wordt heel vaak gewerkt met de nominale impedantie van een luidspreker. Wanneer je luidspreker bijvoorbeeld een nominale impedantie van 8 Ohm heeft betekent dit dat hij in het frequentiegebied waar hij gebruikt wordt ongeveer een impedantie heeft van 8 Ohm maar op bepaalde frequenties ook een lagere of hogere waarde kan hebben. Je kunt met impedanties rekenen alsof het weerstanden zijn.

Hoe zit het met het doorlussen van speakers, wat doet dat met de impedantie?
Wanneer je twee speakerkasten doorlust zet je eigenlijk altijd parallel aan elkaar, tenzij je zelf de bedrading expliciet zo aanbrengt dat de speakers in serie staan. Het verband tussen de impedantie Ztot die je versterker ziet bij parallel doorgeluste speakers en de impedanties van de luidsprekers (Z1, Z2, Z3, enz.) luidt alsvolgt:

Ztot = 1/ (1/Z1 + 1/Z2 + 1/Z3 + enz.)

Hierbij is Z1 de impedantie van luidspreker 1, Z2 de impedantie van luidspreker 2, enz. enz.
Voor de mensen die niet van rekenen houden, hier een paar veel voorkomende waarden:
Opmerking: // betekent parallel aan
8 ‭Ω // 8Ω = 4Ω
8Ω // 8Ω // 8Ω = 2,66Ω
8Ω // 8Ω // 8Ω // 8Ω = 2Ω
4Ω // 4Ω = 2Ω

Voor luidsprekers in serie geldt de volgende simpele optelsom:
Ztot = Z1 + Z2 + Z3 + enz.

Een punt van belang is dat dit verhaal NIET opgaat wanneer je een passief cross-over in je sub hebt zitten en je top op een speciale uitgang zet waar geen lage tonen uitkomen. (meestal staat daarbij Top, Sattelite, High Out o.i.d) Dit komt doordat het cross-over de hoge en lage frequenties 'scheidt' en het laag naar de sub stuurt en het hoog naar de top. Hierdoor 'ziet' de versterker op geen enkele frequentie de speakers als parallel geschakeld en zal de versterker op lage frequenties de impedantie van de sub zien en op hoge frequenties de impedantie van de top.
Overigens heeft de fabrikant de sub vaak gebouwd voor een top met een specifieke impedantie, sluit je hier een top met een andere impedantie op aan dan verschuift de cross-overfrequentie.
Deze uitleg over cross-overs is sterk vereenvoudigd om het enigszins beknopt en goed begrijpbaar te houden. Gebruik voor een meer diepgaande uitleg de zoekfunctie van dit forum.

Ik heb dit even snel in elkaar geflansd, hoop dat het redelijk correct is en er niet te veel dingen missen of onbegrijpbaar zijn. Een plaatjes waren misschien wel verhelderend geweest, maar heb ze met opzet niet geplaatst aangezien ik ze zelf niet kan hosten en online plaatsen via Imageshack oid. op den duur dode links gaat geven. ( is niet fijn in een topic dat lange tijd relevant moet blijven) Opmerkingen graag via de mail in mijn profiel, om dit topic enigszins schoon te houden. (het lijkt me dan ook handig als mods niet informatie bevattende posts na verloop van tijd vegen en aanvullingen/correcties mogelijk samenvoegen als het niet teveel moeite kost?)
Dj krissieStandaard Lid
Uit: Nederland
Sinds: 21-8-2006
Laatste: 22-9-2026
Berichten: 388
8-11-2008 11:21
Oversturen geluid.

De meeste mensen denken: “hoe hoger die volume knop, hoe harder het gaat”. Maar zo is het in de theorie niet. Je moet namelijk je mengpaneel afstellen tot 0 db. Als je hierboven gaat betekent dit oversturen. De meeste mensen denken dat je dan meer signaal naar je versterker stuurt. Maar het enige wat gebeurt als je boven 0 db komt dat het steeds naar mate je hoger gaat vervormd. Waarna het lijkt of het harder gaat maar dat het helemaal niet harder gaat.
Het is niet erg als je erboven komt, maar de kwaliteit van het geluid gaat sterk op achteruit.

Afstellen mengpaneel.

Wanneer je mengpaneel, cd-speler en versterker aangesloten staat zet je eerst de cd-speler aan. Vervolgens stel je de GAIN af op c.a. 0 db. Indien je dit gedaan hebt zet je (keuze 1 of 2 ) 1: de fader van dat kanaal helemaal open en daarna de master op gewenst niveau. 2: Je gooit de master helemaal open en vervolgens de fader van dat kanaal op gewenst niveau.

Het kan daarna zijn dat het geluid niet klinkt zoals je het wilt. Probeer in alle gevallen je equalizer knoppen niet verder te draaien dan neutraal. Wanneer je te weinig low hebt probeer eerst High en Mid terug te draaien. Reden? Lees bij: “heeft: “Rood draaien” zin?”

Heeft: “Rood draaien” zin?

De meeste mensen denken: “Hoe hoger die knop, hoe harder het gaat” Zo beweert de praktijk. Maar in theorie blijkt dit niet. De meeste mengpanelen kunnen dit signaal niet goed versterken, want die + moet namelijk ergens vandaan komen (niet het signaal dat binnen komt).

Je kunt het namelijk ook horen aan de kwaliteit van het geluid. Pak bijvoorbeeld een subwoofer. (Hier hoor je het duidelijker dan bij een top). Alles neutraal en vervolgens draai je de low helemaal naar rechts. Je hoort het wel harder, maar de kwaliteit van het geluid is ver weg te zoeken als bij neutraal. Je hoort (waarschijnlijk) de subwoofer grommen, ook dit is in de meeste gevallen een vertoning van het verslechterde geluid.

Ook de betere mengpanelen hebben hier moeite mee. Dateq haar mengpanelen kan ik zeggen dat deze het goed voor elkaar hebben.

Wat is: “Clippen”

Iedereen heeft er wel eens van gehoord of gelezen. Het woord “clip”. Clip wordt voornamelijk gebruikt op versterkers. Als de clip lampjes aangaan of zachtjes aangaan betekent dit dat de versterker zijn vermogen niet meer kwijt kan. Anders gezegd, je stuurt de versterker te veel signaal wat dan de oorzaak leidt dat de versterker zijn vermogen niet meer kwijt kan.
Dj krissieStandaard Lid
Uit: Nederland
Sinds: 21-8-2006
Laatste: 22-9-2026
Berichten: 388
8-11-2008 11:21
Bovenstaande tekst is geheel zelf geschreven. Heb het alleen voor de zekerheid door een geluid technicus laten controleren. (en met succes)

Ook voor anderen forum leden. Denk je, ik wil wel een stukje over *** schrijven. Twijfel niet. Ik heb niet zoveel tijd om te schrijven. Maar ik zal proberen om telkens een hoofdstuk te doen. Om zo dadelijk een goede topic met veel informatie te hebben.

Kristian
Big bangVIP Lid
Uit: Nederland
Sinds: 4-11-2003
Laatste: 23-10-2026
Berichten: 2374
8-11-2008 11:46
3 x bewerkt. Laatst door Big bang op 8-11-2008 13:55
meer over "clipping"
Eigenlijk gaat heel het stuk hierboven over clipping. Ook wanneer je een mengpaneel zo hard uit stuurt dat deze gaat vervormen ("in het rood" boven de headroom) is deze aan het clippen. Clipping heeft dus niet specifiek iets met versterkers te maken.

Bij een clippend signaal worden de toppen van een signaal afgevlakt omdat het signaal niet meer binnen het dynamische bereik van de apparatuur blijft.

https://www.users.globalnet.co.uk/~bunce/clip.gif
Output van een apparaat; links: lage rms waarde, binnen dynamisch bereik van apparatuur. rechts: te hoge rms waarde, met clipping als gevolg. Plaatje: 4,09 kB

de praktijk
Om zoveel mogelijk veilig te zijn voor vervorming die clipping met zich meebrengt zou je dus eigenlijk het signaal zo laag mogelijk willen houden. Echter om een zo goed mogelijke SNR (S/N, Signal to Noise Ratio, Signaal-ruisverhouding) te bereiken wil je het signaal weer zo hoog mogelijk houden. In de praktijk betekent dit dat je probeert het signaal zo hoog te houden dat het net onder de clipgrens blijft.

Om die reden regel je de gain's van een mengpaneel ook zo af dat het signaal altijd net onder de 0 dB zit. Boven de 0dB kan een mengpaneel namelijk gaan clippen. Wanneer dit precies gebeurt is afhankelijk van de "headroom" van de mixer in kwestie. Hoe hoger de headroom, hoe minder snel je je hoofd stoot (oftewel, hoe minder snel hij begint te vervormen). In de regel hebben de duurdere mengpanelen een hogere headroom.
It's time to play the music, It's time to light the lights..
Dj krissieStandaard Lid
Uit: Nederland
Sinds: 21-8-2006
Laatste: 22-9-2026
Berichten: 388
8-11-2008 12:06
Jasper,

Dat plaatje is precies wat ik bedoel met het 0 db afstellen.

Om elk hoofdstuk met titel duidelijk zichtbaar te houden, doen we een titel (bovenaan) met dikgedrukte letters. Zou je dit aanwillen passen Jasper? Als ook de overige mensen die een hoofdstuk gaan posten ook zouden willen doen dan helpen we elkaar zo.

Zo blijft alles overzichtelijk en kan als we klaar zijn, de bezem over de post met geen informatie erin weg geveegd worden.

Kristian
Big bangVIP Lid
Uit: Nederland
Sinds: 4-11-2003
Laatste: 23-10-2026
Berichten: 2374
8-11-2008 13:57

dj krissie schreef:

Jasper,

Dat plaatje is precies wat ik bedoel met het 0 db afstellen.

Om elk hoofdstuk met titel duidelijk zichtbaar te houden, doen we een titel (bovenaan) met dikgedrukte letters. Zou je dit aanwillen passen Jasper? Als ook de overige mensen die een hoofdstuk gaan posten ook zouden willen doen dan helpen we elkaar zo.

Zo blijft alles overzichtelijk en kan als we klaar zijn, de bezem over de post met geen informatie erin weg geveegd worden.

Kristian
Het was min of meer een correctie op je post. Deze geeft een beeld over clipping dat ronduit onvolledig en deels onjuist is. Clipping speelt zicht op allerlei gebieden af, niet alleen op het elektronische vlak. Een speaker die zover uitslaat dat hij niet meer verder kan loop ook tegen de einden van zijn bereik aan. In dit geval is clipping dus een mechanisch issue.

dj krissie schreef:

Afstellen mengpaneel.
de fader van dat kanaal helemaal open
Niet helemaal waar. Veel mengpanelen (b.v. Dateq) hebben de 0dB ergens een paar centimer onder de bovenkant van de fader zitten. Op die manier kun je toch nog "even snel" wat gas bij geven op het moment dat dat wenselijk is.

dj krissie schreef:

De meeste mensen denken: “Hoe hoger die knop, hoe harder het gaat” Zo beweert de praktijk. Maar in theorie blijkt dit niet.
Dit is natuurlijk onzin. Wanneer men van het plaatje hierboven de 2 signalen vergelijkt ziet men dat de amplitude inderdaad niet verhoogd is. De oppervlakte onder de grafiek is echter WEL gestegen. Zodoende zal de RMS waarde ook stijgen naarmate een signaal harder clipt. Conclusie: het signaal wordt wel degelijk sterker, het zal echter wel vervormen.

dj krissie schreef:

De meeste mengpanelen kunnen dit signaal niet goed versterken, want die + moet namelijk ergens vandaan komen (niet het signaal dat binnen komt).
Eveneens onzin. Sterker nog: des te harder het ingangs signaal, des te sneller zal het mengpaneel buiten zijn dynamische bereik komen, en dus sneller clippen. Men kan dan stellen dat de apparatuur in een soort "verzadigings" situatie komt.

Verder snap ik niet wat je bedoelt met een versterker die "zijn vermogen niet kwijt kan"...

Conclusie: ook niet alle geluidstechnici weten hoe de vork in de steel steekt of zijn slecht i begrijpend lezen wink ;)
It's time to play the music, It's time to light the lights..
Dj krissieStandaard Lid
Uit: Nederland
Sinds: 21-8-2006
Laatste: 22-9-2026
Berichten: 388
9-11-2008 11:58

dj krissie schreef:

De meeste mengpanelen kunnen dit signaal niet goed versterken, want die + moet namelijk ergens vandaan komen (niet het signaal dat binnen komt).
Eveneens onzin. Sterker nog: des te harder het ingangs signaal, des te sneller zal het mengpaneel buiten zijn dynamische bereik komen, en dus sneller clippen. Men kan dan stellen dat de apparatuur in een soort "verzadigings" situatie komt.
Deze tekst was onafhankelijk van het ingangs signaal. Dit is namelijk ook een bepaalende factor en heb deze erbuiten gehouden.

Zo zie ik dat ik m'n tekst een beetje verwarrend is zo, waardoor, net zo als boven, verkeerd wordt opgevat.

Ik ga v/d week weer even achter m'n computer zitten en het nodige wijzingen/verbeteren.

Kristian
Koen van der kStandaard Lid
Uit: Nederland
Sinds: 27-5-2009
Laatste: 8-3-2011
Berichten: 79
1-6-2009 09:53
happy :) ... lastig om simpele dingen te verwoorden, en dan moet 't nog kloppen en boeiend blijven happy :)

Met actief / passief is het handig aan te duiden of je het over een systeem of over filtering hebt. Actief systeem = selfpowered; actief gefilterd = met 'n (actief) x-over in je signaalpad, dus geen passieve filters op LS level.

Voorts zouden er nog wat nuances kunnen worden aangebracht mbt clippen etc. maar iedereen weet denk ik wel wat ermee wordt bedoeld.

Wat mij interessant lijkt als basisinformatie is ook daadwerkelijk uitgaan van de basis; voor welke toepassing heb ik welke geluidsdruk nodig op welke positie, welke compromissen moet ik sluiten en dan het stukje welke tools (apparatuur) ga ik daarvoor nodig hebben. Mijns inziens gaat het tot dusver nog enkel over het stukje apparatuur en als het de bedoeling is in die hoek te blijven lijkt het me nuttig wat info te verstrekken over signaallevels (mic / line), werking van gebalanceerde en ongebalanceerde signaaloverdracht, impedanties (was al toegelicht) en wellicht nog wat 100V materie (dan heb je gelijk transformatie / stroom / spanning / vermogen / impedantie in één keer te pakken).

Prettige discussie (en geniet van het lekkere weer) !
MalcolmStandaard Lid
Uit: Nederland
Sinds: 14-8-2006
Laatste: 8-10-2018
Berichten: 127
2-6-2009 18:52
Inderdaad vrij lastig af en toe razz :p

Wat ik over clippen weet is..

- Wanneer een versterker niet het vermogen kan leveren wat er gevraagd word en vanaf dat punt z,n output afvlakt. Het outputsignaal gaat dan op een gelijkspanning/stroom lijken. Aangezien een speaker alleen beweegt als de stroom door z'n spoel telkens van polariteit wisselt als de toegevoerde stroom ook wisselstroom is gaat deze stil staan. Zo krijgt je speaker heel wat meer vermogen te verwerken gezien het RMS vermogen ook omhoogschiet. Gevolg is dus een verbrande spreekspoel

- Als een input het toegeleverde signaal niet kan verwerken/niet genoeg headroom heeft kan deze ook clippen. Verder gebeurt er dan volgens mij hetzelfde als in een versterker. Het wissellende signaal gaat meer en meer lijken op een gelijkspanning, waar een mixer niet aan kapot gaat trouwens wink ;)

Correct me if i'm wrong happy :)
Making air move..
René EppinkStandaard Lid
Uit: Nederland
Sinds: 8-1-2004
Laatste: 5-8-2021
Berichten: 1100
2-6-2009 20:59

Koen van der k schreef:

.....impedanties (was al toegelicht).....
Nu achteraf gezien (men leert elke keer weer wat bij) was het niet geheel juist qua terminologie. Aangezien een (complexe) impedantie uit een weerstand- en een reactantiecomponent bestaat. Een impedantie met een reactantiecomponent gelijk aan nul is dus ook niet frequentieafhankelijk.

malcolm schreef:

- Wanneer een versterker niet het vermogen kan leveren wat er gevraagd word en vanaf dat punt z,n output afvlakt. Het outputsignaal gaat dan op een gelijkspanning/stroom lijken. Aangezien een speaker alleen beweegt als de stroom door z'n spoel telkens van polariteit wisselt als de toegevoerde stroom ook wisselstroom is gaat deze stil staan. Zo krijgt je speaker heel wat meer vermogen te verwerken gezien het RMS vermogen ook omhoogschiet. Gevolg is dus een verbrande spreekspoel
Ik heb er al vaker op gehamerd om niet met de term gelijkspanning te gaan gooien met betrekking tot het onderwerp 'clippen'. Gaat imo nergens over, gooi maar eens een fouriëranalyse over 1 periode van een geclipte sinus heen en je zult zien dat er absoluut geen sprake is van een DC component. Het 'stilstaan' van een driver acht ik daarnaast een vrij verwaarloosbare reden voor het doorbranden daarvan. De conus legt per periode namelijk minimaal dezelfde weg af (filter de hogere harmonischen uit een blokgolf en je zult zien waarom ik 'minimaal' zeg), waardoor de hoeveelheid langsstromende 'koellucht' ook weinig zou moeten verschillen en gezien de massa van zo'n spoel is significant opwarmen en afkoelen binnen een enkele periode echt niet aan de orde. wink ;) Aangezien de grondharmonische en de eerste harmonischen vaak buiten het bereik vallen van de weergave van de hoogdriver is het 'stilstaan' buiten de middenpositie daar al helemaal niet aan de orde.

Wat er wel gebeurt bij clippen is inderdaad dat het toegevoerde RMS vermogen omhoog gaat en dat er harmonische vervorming in het signaal komt. Ook veranderen de verhoudingen tussen het vermogen dat in de lagere frequenties zit en dat in de hogere frequenties. Aangezien de lagere frequenties gezien de natuurlijke aard van je signaal veel sterker aanwezig zijn gaan deze namelijk eerder clippen en eigenlijk vindt er dus een soort van extreme compressie plaats op je lage tonen terwijl de hoge tonen ongemoeid blijven. Door de verschuiving in deze verhoudingen en door het toevoegen van harmonische vervorming kunnen hoogdrivers (met name in passief gefilterde systemen) het erg moeilijk krijgen.
(Overigens wil ik er wel bij vermelden dat het ik het verhaal over de verschoven verhoudingen oorspronkelijk van Dré heb en ik het zelf waarschijnlijk niet had kunnen bedenken. Het staat dus ook al elders op het forum, voor de geïnteresseerden.)

Mijn excuses dat dit verhaal het niveau van de beginneling een beetje is overstegen, maar ik moest het toch even kwijt. shut up :X
VieroStandaard Lid
Uit: België
Sinds: 10-11-2004
Laatste: 2-4-2026
Berichten: 431
2-6-2009 21:43
Is het ook niet zo dat bij het clippen er ipv een sinus een blokgolf gevormd wordt? Daardoor beweegt de conus niet vloeiend maar schiet hij telkens vooruit en achteruit (met gevaar van te ver te schieten met alle gevolgen van dien)?
Fun is serious business!
SgrovertStandaard Lid
Uit: Nederland
Sinds: 16-12-2002
Laatste: 12-3-2023
Berichten: 619
2-6-2009 23:47
Nope.
Simpel gezegd zijn er 3 manieren om een luidspreker te slopen.
1) te hoog RMS vermogen
2) over de X-max gaan
3) te weinig beweging om te koelen

Zolang een aangeboden signaal voldoet aan deze eisen zal het luidspreker biet zijn welk signaal hij krijgt.

Bij een blokgolf zal de luidspreker nog perediek bewegen, dus zal er koeling zijn. Op het moment dat het RMS vermogen kleiner is dan de koeling die de luidspreker krijgt zal deze gewoon heel blijven. (mits die niet over de X-max gaat).
De reden dat de blokgolf gevaarlijk is, is dat de RMS waarde van dit signaal eneorm hoog is. Een versterker die met muziek er bv. 200 watt RMS speelt zal met een blokgolf een signaal met vele malen hogere RMS waarde kunnen produren (op maximaal vermogen).

Een blokgolf is inprincipe een sinus die enorm geclipt is. Een periode van maximaal negatieve spanning word gevogld door een periode van maximaal positieve spanning. Om aan te geven wat nu eigenlijk gebeurd nemen we als voorbeeld een signaal (sinus van 100 Hz) en nemen aan dat dit door de baskastern weergegeven word. Verder nemen we aan dat onze luidsprekers filter hebben wat de lage frequenties naar de baskasten stuurt en de hoge frequenties naar de topkasten. Bij onze sinus van 100 Hz veranderd de spanning in de tijd langzaam van de minimale waarde naar de maximale waarde en weer terug.
Op het moment dat dit signaal heel ver geclipt word houden we een blokgolf over. Dit signaal springt van de minimale waarde heel snel naar de maximale waarde, en evenlater is er weer een sprong naar de minimale waarde. Dit signaal komt aan bij het filter, en deze stuurt snelle veranderingen naar de topkasten. Door clipping van onze sinus gaat er dus signaal naar de topkast toe!!
Overegens zal ook de baskast nog steeds spelen. De reden is dat de blokgolf nog steeds de orginele sinus bevat. Zoals eerder beschreven is kan je mbv. de fourieranalyse zien uit welke frequentiecomponenten een signaal opgebouwd kan worden. Als we de blokgolf analyseren zien we dat de orginele frequentie van 100 Hz er nog steeds inzit. Echter zit ook 200, 300, 400, etc. Hz er nu in. En die frequenties worden door het filter dus vrolijk naar de topkast gestuurd.

Ik heb geprobeerd om alles op een beetje makkelijke manier uit te leggen en hoop dat het er duidelijker van geworden is.
Lost in Music
DréAdministrator
Uit: Nederland
Sinds: 17-11-2001
Laatste: 12-11-2026
Berichten: 13458
3-6-2009 10:28

malcolm schreef:

Inderdaad vrij lastig af en toe razz :p

Wat ik over clippen weet is..

- Wanneer een versterker niet het vermogen kan leveren wat er gevraagd word en vanaf dat punt z,n output afvlakt. Het outputsignaal gaat dan op een gelijkspanning/stroom lijken.
Omdat het hier en daar vlak is? Dus een blokgolf is ook gelijkspanning? Laat er eens een fourier op los en kijk naar de DC component (bij een normale blokgolf is die keurig NUL). Dit is dan ook weer zo'n typische urban myth die intuïtief lijkt te kloppen maar in werkelijkheid kant noch wal raakt. ;-)
Aangezien een speaker alleen beweegt als de stroom door z'n spoel telkens van polariteit wisselt als de toegevoerde stroom ook wisselstroom is gaat deze stil staan.
Daarvoor zou een erg grote bandbreedte nodig zijn. Heeft een woofer een erg grote bandbreedte? Nope.
Zo krijgt je speaker heel wat meer vermogen te verwerken gezien het RMS vermogen ook omhoogschiet.
Niet doordat hij stil gaat staan maar doordat de crest factor van de stimulus lager wordt.
Gevolg is dus een verbrande spreekspoel
Vaak wel. Maar niet omdat het DC is (of er erg op lijkt), niet omdat de speaker soms stil staat maar gewoon omdat bij clippen de gemiddelde waarde te hoog kan worden. Zie ook de VELE topics die hierover reeds op het forum staan (en de diverse goed documenten; met name op de site van Rane).
-- Pardon my French, I'm Dutch --
SgrovertStandaard Lid
Uit: Nederland
Sinds: 16-12-2002
Laatste: 12-3-2023
Berichten: 619
4-6-2009 00:46

malcolm schreef:

Omdat het geen sinus meer is, maar een blokgolf wordt er meer vermogen door die spoel heen gehaald terwijl de koeling niet meer wordt
Het zal de speaker worst zijn of hij een sinus of een blok golf krijgt. De beweging van de speaker is verantwoordelijk voor de koeling. Zolang de speaker genoeg beweegt om het toegevoerde RMS vermogen te koelen is er niks aan het handje.

Je kan dus niet zeggen dat "de koeling niet meer wordt". De koeling is alleen direct afhankelijk van de beweging. Of deze veroorzaakt word door een blokgolf of een sinus maakt geen donder uit.

Als je verder de RMS waarde van een sinus met een blokgolf wilt vergelijken, zal je eerst moeten kijken wat de minimale en maximale waarde van je signaal zijn. Als we ervanuit gaan dat voor beide signalen de minimale waarde -1 V en de maximale +1 V is, heeft de blokgolf een RMS waarde van 1 V en de sinus een RMS waarde van 1/sqrt(2) = 0.71 V.
Edit Mod: Dré: Geveegd op 30-12-2009
Lost in Music
M|A AudiotechniekStandaard Lid
Uit: Nederland
Sinds: 28-7-2004
Laatste: 18-3-2013
Berichten: 285
23-7-2010 12:48
https://www.bcae1.com/spkrmlti.htm
Leuke site om te leren hoe het nou precies in zijn werk gaat met de impedantie van speakers met de verschillende manieren van aansluiten.
De laatste doet het licht uit
Rp23Standaard Lid
Uit: Nederland
Sinds: 20-4-2010
Laatste: 10-6-2011
Berichten: 12
18-4-2011 08:03
Handig!! Eigenlijk bedoeld voor producen, maar ook handig om voor bandjes PA ed te weten...

junglist.dzion.ca/Frequency_ranges.pdf

en dit;

Komt van een ander forum freetekno.be :

Sow presents the production bibble

This is the most important part of producing... without this information your better off not producing. I dont know what you know but this is very helpful chart to use. There are many out there and there is no such thing as only one way to eq you just have to feel it out. Follow these guidelines and your beats n bass will sound better. Also remember not to boost to much and always cut out 50-0 on your kick drums eq... that room is for the baseline. Also on say a snare cut out anything less than 100 hz this keeps room again for other stuff, whatever frequencies your not using always cut them out. Hope this helps you. If you need anything else hit me up here. Or have any questions. I held myself back for years not knowing this information. Just make sure n eq all your instruments for a much cleaner sound. Also i can give you sample packs of shit. Ez

PART I – Instruments and EQ

Kick Drum

Any apparent muddiness can be rolled off around 300 Hz. Try a small boost around 5-7 kHz to add some high end.

60-100 Hz ~ Adds bottom to the sound
100-250 Hz ~ Adds fullness
250-800 Hz ~ Muddiness area
2.5 kHz ~ Slap attack
5-8 kHz ~ Adds high end presence
8-12 kHz ~ Adds hiss and rattle

Snare

Try a small boost around 60-120 Hz if the sound is a little too wimpy. Try boosting around 6 kHz for that 'snappy' sound. Snares are often the driving force of dnb and they take on so many forms that it really comes down to "time spent" here. Experimentation is the key... but here are general guidelines:

220-260 Hz ~ Fatness
5 kHz ~ Crispness
6-8 kHz ~ Adds presence

Hi hats or cymbals

Any apparent muddiness can be rolled off around 300 Hz. To add some brightness try a small boost around 3 kHz.

200Hz ~ Clank or gong sound
250-800 Hz ~ Muddiness area
1-6 kHz ~ Adds presence
6-8 kHz ~ Adds shimmer and clarity
8-12 kHz ~ Adds brightness

Rack Toms

240 Hz ~ Fullness
5 kHz ~ Crack / smack attack

Floor Toms

80-120 Hz ~ Fullness
5 kHz ~ Crack / smack attack

Bass Guitar

Try boosting around 60 Hz to add more body. Any apparent muddiness can be rolled off around 300 Hz. If more presence is needed, boost around 6 kHz. Most of this will apply to any bassline.

50-100 Hz ~ Adds bottom end
100-250 Hz ~ Adds fullness
250-700 Hz ~ Muddiness Area
700-1000 Hz ~ Pluck sound
2.5 kHz ~ String noise / pop
3-6 kHz ~ Adds presence
6-8 kHz ~ Adds high-end presence
8-12 kHz ~ Adds hiss

Vocals

This is a difficult one, as it depends on the mic used to record the vocal. However...Apply either cut or boost around 300 Hz, depending on the mic and song. Apply a very small boost around 6 kHz to add some clarity.

100-250 Hz ~ Adds 'up-frontness' / boom
250-800 Hz ~ Muddiness area
2-6 kHz ~ Adds presence
6-8 kHz ~ Adds sibilance and clarity
8-12 kHz ~ Adds brightness

Piano

Any apparent muddiness can be rolled off around 300 Hz. Apply a very small boost around 6 kHz to add some clarity.

80-120 Hz ~ Adds bottom
120-250 Hz ~ Adds body
250-1 kHz ~ Muddiness area
2.5-5 kHz ~ Adds presence
6-8 kHz ~ Adds clarity
10 kHz ~ Crisp attack
12-14 kHz ~ Adds hiss

Electric guitars

Again this depends on the mix and the recording. Apply either cut or boost around 300 Hz, depending on the song and sound. Try boosting around 3 kHz to add some edge to the sound, or cut to add some transparency. Try boosting around 6 kHz to add presence. Try boosting around 10 kHz to add brightness.

200-250 Hz ~ Adds fullness
250-800 Hz ~ Muddiness area
2.5 kHz ~ Adds bite
5-8 kHz ~ Adds clarity
8-12 kHz ~ Adds hiss

Acoustic guitar

Any apparent muddiness can be rolled off between 100-300 Hz. Apply small amounts of cut around 1-3 kHz to push the image higher. Apply small amounts of boost around 5 kHz to add some presence.

80-120 Hz ~ Bottom end
120-250 Hz ~ Adds body
2.5-5 kHz ~ Adds clarity
8-12 kHz ~ Adds brightness

Horns

There are many types of horns and EQ will affect each in drastically different ways. Here’s a few common EQ affects for most types of horns.

120-240 Hz ~ Fullness
5-7.5 kHz ~ Shrillness

Strings

These depend entirely on the mix and the sound used.

50-100 Hz ~ Adds bottom end
250 Hz ~ Adds fullness
250-800 Hz ~ Muddiness area
1-6 kHz ~ Sounds crunchy
7.5-10 kHz ~ Scratchiness
11-14 kHz ~ Adds brightness
Rp23Standaard Lid
Uit: Nederland
Sinds: 20-4-2010
Laatste: 10-6-2011
Berichten: 12
18-4-2011 08:03
PART II – Frequencies and Domains

50 Hz

1. Increase to add more fullness to lowest frequency instruments like foot, toms, and the bass.
2. Reduce to decrease the "boom" of the bass and will increase overtones and the recognition of bass line in the mix. This is most often used on bass lines in Rap and R&B.

100 Hz

1. Increase to add a harder bass sound to lowest frequency instruments.
2. Increase to add fullness to guitars, snare.
3. Increase to add warmth to piano and horns.
4. Reduce to remove boom on guitars & increase clarity.

200 Hz

1. Increase to add fullness to vocals.
2. Increase to add fullness to snare and guitar (harder sound).
3. Reduce to decrease muddiness of vocals or mid-range instruments.
4. Reduce to decrease gong sound of cymbals.

400 Hz

1. Increase to add clarity to bass lines especially when speakers are at low volume.
2. Reduce to decrease "cardboard" sound of lower drums (foot and toms).
3. Reduce to decrease ambiance on cymbals.

800 Hz

1. Increase for clarity and "punch" of bass.
2. Reduce to remove "cheap" sound of guitars

1.5 kHz

1. Increase for "clarity" and "pluck" of bass.
2. Reduce to remove dullness of guitars.

3 kHz

1. Increase for more "pluck" of bass.
2. Increase for more attack of electric / acoustic guitar.
3. Increase for more attack on low piano parts.
4. Increase for more clarity / hardness on voice.
5. Reduce to increase breathy, soft sound on background vocals.
6. Reduce to disguise out-of-tune vocals / guitars
JeroenVDVVIP Lid
Uit: Nederland
Sinds: 15-6-2004
Laatste: 6-2-2016
Berichten: 4296
19-4-2011 11:26
En nu wortels uit de oren en leren op het gehoor te werken.
Light Image

Terug naar forum Reageer (zonder quote)