Gebruikersgegevens.

Bij de oosterburen een keer een demo'tje gehoord alsook zelf even gespeeld, klonk inderdaad niet verkeerd. De 12 inch subwoofer drukt best wel goed door, maar kleurt wel erg op hoog volume. Leuk voor DJ-werk, minder voor rock en akoestisch.

Overigens is het 100% OEM China, maar dat zegt niks meer tegenwoordig.

TCMC

B&O zit ook o.a. in RCF en R&H. De Icepower modules zijn goed doordacht, met name de ASP modellen. (class-D + SMPS). Overigens kun je ook 1 of 2 hanger modules aanhangen voor meer vermogen. Kijk maar eens bij B&O Icepower.

TCMC

Je zult bij de RB-15 het pijnlijke mid-hoog en hoog gaan missen
Ribbons tweeters, van welk merk dan ook, klinken gewoonweg veel aangenamer in het gehoor bij alle soorten muziek, zelfs als je extreem hard gaat draaien of als je 2x het versterkervermogen in de box stopt.

Wat ik gehoord heb is dat de 15 inch speaker in de RB-15 een lange slag speaker is met een hoge X-max. Dit geeft wellicht een betere basweergave. Ik heb ze echter niet full range horen spelen, maar in combinatie met de LT-218B. De geluidsweergave had enorm veel weg van een hele goede hifi set. Redelijke drukvol en loepzuiver.

Mijn algemene ervarig is dat uit geen enkele full range PA-speaker, van welk merk dan ook, een bevredigende basweergave uitkomt. Je bent dan aangewezen op subwoofers.

Wil je compact blijven en een redelijk drukvol geluid hebben, dan denk ik eerdere aan de DAP Soundmate 1 MKII of HK Lucas series. Ook LD-systems heeft een leuk en betaalbaar assortiment, maar de kwaliteit vind ik iets minder.

TCMC

Het is niet ze zeer het Butterworth principe, maar het verschil in fase tussen mid en hoog die de afstraling bij het overnamepunt bepaalt. Ook de plaatsing van de speakers en high drivers in het vertical vlak speelt een belanrijke rol.

Bij Butterworth 18 dB filters kan het voorkomen dat als je de box op de grond plaats i.p.v. op een statief, dat de high driver omgepoold moet worden om een andere afstralingshoek rond het overnamepunt in het verticale vlak te krijgen. Hier kom je mooi achter als je o.a. met Sia Smaart Live 5 te werk gaat.

TCMC

97 dB rendement is vrij hoog voor een 15 inch speaker, ofwel normaal gangbaar voor een PA speaker. Bij de dubbele 15 inch speaker kom je dus zelfs uit op 100 dB.Als je met Smaart aan de slag gaat, moet het overnamepunt -6 dB punten laten zien van laag en hoog.

Houd er wel rekening mee dat bij dubbele 15 inch speakers, de meetmic minstens 5 meter weg zet. Probleem is de interferentie (looptijd verschillen) van de 3 speaker units onderling.

TCMC

Voor multiband compressing (en nog veel meer) denk ik aan de Behringer DEQ2496. Hier kun je naast compressor en harde limiter ook eeb soort van loudness functies creeren in de vorm van dynamische EQ's. Als je dit zorgvuldig doet, is het zelfs onhoorbaar.

Een anternatief hiervoor is ook de Behringer DCX2496. Deze heeft ook dynaische EQ's, echter omdat het een crossover is, zijn de functies wat beperkter. Ook de limiter is van het erg harde type die overigens wel vervormingsvrij werkt, zelfs bij zeer lage frequenties.

TCMC

Ik vind een high driver met een 44 mm voice coil nogal verdacht in een dubbele 15 inch tweeweg kast.

Indien het juiste crossoverpunt wordt gehandhaaft (meestal 1700 Hz of lager) dan krijgt de high driver het erg benauwd.

Leg je het crossoverpunt veel hoger, dan is het vermogenstechnisch wel haalbaar en klinkt het geluid recht voor de box ook prima, maar krijg je een dip in het mid gebied als je al een beetje off-axis gaat. Dit gaat ten koste van de spraak verstaanbaarheid en de meeste toehoorders bevinden zich in het off-axis gebied.

Bij dubbele 12 inch en 15 inch tweeweg kasten zie ik veel liever een 1.5 inch exit driver met een 3 inch (76 mm) voice coil.

TCMC

Door de lekweerstand van de eerste buis (meestal 12AX7, ECC83, EF86 etc) naar 1 Meg te leggen vorm je een prima afsluitweerstand voor een elektrische gitaar. Onzin is het dus niet.

TCMC

Zowel Highlite als Beglec leveren goede service op het leveren van onderdelen naar de dealers/winkeliers toe. Ik zou dus naar de dealer gaan waar deze luidspreker boxen vandaan komen en de recones daar laten bestellen.

TCMC

Ik zou eens uitkijken naar een Hughes en Kettner Red Box DI box. Deze heeft tevens een speaker simulator ingebouwd en de klank komt aardig in de buurt van een gitaar versterker met microfoon.

Overigens zijn deze Geloso en andere hifi/omroep buizenversterkers niet geschikt voor elektrische gitaar (tenzij je rustig clean speelt. Dit heeft met name te maken met het tegenkoppelnetwerk wat in buizen versterker gebruikt wordt, alsook de soort klankregelingen. Bij Geloso is dat eenpassieve Baxandal regeling terwijl het bij gitaar versterkers meestal Marshall of Fender klankregelingen zijn.

Verder mag je een buizenversterker nooit zonder luidsprekers of dummyload laten spelen. (Uitgezonderd zijn modellen met een zeer sterke tegenkoppeling die de boel zelf goed in bedwang houden). Dit kan de eindbuizen en/of uitgangstrafo kosten doordat de spanning intern behoorlijk opslingert door de inductieve last van de uitgangstrafo.

TCMC

Van Eminence heb ik nooit een hoge pet van opgehad, behalve dan van de gitaar speakers. Dat zijn wel leuke vervangers.

Dat de woofers na een korte tijd eruit klappen vind ik vreemd, hoewel ik bij Eminence wel eens elektrische onderbrekingen ben tegengekomen terwijl de speaker niet verbrand was enzo.

Wat in de PXW zit, ik vermoed een Chinese speaker uit Ningbo e.o. Hoeft neit per definitie slecht te zijn.
Vraag eens aan ADJ naar de Thiele Small Parameters?

TCMC

Om maar gelijk met de deur in huis te vallen is de Eminence Kilomax Pro 18 een mietje van een woofer met een BL product van bijna niks en een EBP van amper 57 (even uit mijn hoofd). Woofer is alleen geschikt voor een enorme basreflex kast of geloten kast, maar niet voor een 6e orde bandpass kast met exponentiele poorten. Bij een dergelijke lage EBP krijg je een enorme trage basweergave die ook niet niet echt drukvol is.

In de oude SWA1801 zat overigens een B&C woofer van 4 Ohm met keurig nette Thiele Small Parameters, ook na 6 jaar intensief gebruik.

Overigens schat ik de Eminence qua kwaliteit en performance zelfs een stuk lager in dan DAP speakers die o.a in de X-series gebruikt worden. Laatst heb ik een partijtje subwoofer speakers doorgemeten en was erg asangenaam verrast.

Ik zou bij andere woofers naar 18Sound, B&C, Faital, Ciare, RCF, BMS en andere soortgelijke merken met geschikte Thiele Small Parameters uitkijken. EBP moet minimaal 100 zijn, maar mag oplopen tot 125. Hogere EBP geeft een iets snellere en betere kickbass.

TCMC

Overigens wat de wind buiten betreft:

Soms hoor ik dat niet alleen de hoge tonen wegvallen, maar de complete line array stacks als je meer dan 50 meter er van af staat. Je hoort dan alleen de subs nog en een beetje mid-laag. Wat hier van de oorzaak is weet ik niet.

In enkele gevallen hoor ik ook dat bij sterke dubbel topkasten het hoog wel eens wegvalt.

In beide gevallen lijkt het effect het meeste op fading, wat je ook bij Korte Golf ontvangst op de radio tegenkomt, maar dan in amplitude variaties bij verschillende frequenties.

TCMC

Het toverwoord is afstraling, en wel onder alle frequenties.
Helaas ben ik geen professional, maar heb me als hobbyist wel het een en ander aan ervaring opgedaan, alsook de problemen die om de hoek komt kijken. Dit geldt vor line arrays, maar clusteren van gewone topkasten is vaak ook een kunst op zich, met name wat de afstraling van de midden en hoge frequenties betreft.

Een probleem punt zie ik wel als je lange line arrays maakt, dat de high drivers meer versterker vermogen moeten verwerken (geen koppeling hoog), en dat kan weer lijden tot vervorming van compressie drivers. Soms moet je afkappen bij 13 Khz om verzadiging tegen te gaan. Helaas klinkt het dan minder open, maar de vervorming is wel wat lager.

Bij Ribbon Wave guides is dat veel minder en klinkt bij dezelfde SPL in het hoog op het gehoor toch een heel stuk zachter. Zelf prefereer ik de klank van Ribbons en zijn vanwege de smalle verticale afstralingshoek zeer geschikt voor line arrays.

TCMC

Line arrays zijn overal goed in te zetten en prima te besturen, maar is wel lastig in het begin.

Line arrays zijn niet in te zetten indien er geen ondersteunende software is. (Y-axis shooter, Viewpoint, Ease Focus etc).

Line arrays zijn ook goed in te zetten indien je uitgebreide metingen verrricht, maar dat is een hell of a job. Je moet o.a. de directivity weten van verschillende combinaties en zo een heel goed beeld kunnen vormen. Dit is erg ingewikkeld.

Wil je het simpel houden, houd het dan leiver op de contant curve arrays. Deze heof je niet in te stellen. Nadeel is het beperkt aantal kastjes wat je kan gebruiken als je grotere evenementen hebt.

Ik blijf liever bij het ouderwets clusteren van gewone topkasten waar nog steeds hele goede resultaten mee zijn te behalen.

Overigens heb ik in de praktijk vaak teleurstellende resultaten gehoord van line arrays, met name als er veel wind buiten is. In een feesttent gaat het wel prima en zelfs beter dan met gewone topkasten.

TCMC

Dit klopt inderdaad theoretisch indien de afstraling van de waveguide in het verticale vlak 0° is. In de praktijk kom je vaak rond de 16 KHz uit en geeft dit nog een prima klankbeeld in de hoogste regionen ondanks dat het in het hele luisterveld daar wel wat schommelingen zijn, maar die zijn niet zo storend. Overigens zal de afstraling in het vertical vlak nog wel enkele graden bedragen.

TCMC

Ooit zo'n bak gehad. Versterker is oerdegelijk en bijna niet kapot te krijgen. Kwaliteit ligt tussen Palladium en Vision MK2 (en de oude Vision)in.

De oude Vision (BST Liker 3600) heb ik ooit eens 2 Ohm stabiel gemaakt door het current limit netwerkje te wijzigen, en dat hield ie ook nog goed vol op de dummies, maar werd wel erg warm. Bij luidsprekers was dit wat minder.

TCMC

Leuk onderwerp.

Jammer genoeg ben ik op dit moment niet in staat om de filmpjes te bekijken.

Wel heb ik met line arrays mogen spelen. Een goede hulp is Ease Focus Software. Dit geeft je inzicht wat de akoestische uitwerking van een line array is.

Zelf heb ik de line arrays een op het gehoor en met Sia Smaart Live 5 proberen af te regelen, maar dat is een erg lastige klus als je de zaken vrij egaal over het hele luistergebied wilt laten klinken. Dit is nog erger dan het clusteren van meerdere topkasten bij elkaar.

Wil je de meeste herrie, dan kom je vaak op een kromme banaan uit.
Wil je in het verdere veld nog voldoende hoge tonen hebben, dan is de j-vorm het beste. Vaak kom je ook vrij stevige EQ's aan het toepassen.

Van de andere kant kun je globaal stellen dat de low-mid speaker inderdaad koppelen, en dat de waves guides vrij netjes op elkaar moeten aansluiten om lobbing effecten minimaal te houden.

Eenvoudige line arrays zijn de zogenaamde curve arrays, zoals de JBL VRX932. Dit is vaak insteken en spelen maar. De waves guides sluiten netjes op elkaar aan. Wel moet je bij meerdere kasten de gain van de high drivers wat opschroeven.

Toch ben ik ook van mening dat de line array een beetje gehyped is. Het doet moe ook denken aan de oude klankzuilen voor spraak installaties waarbij de horizontale spreiding vrij breed is en verticaal nogal smal. Mocht je in staat zijn om de line arrays goed aan te kunnen sturen, dan zijn er zeker vele toepassingen mogelijk, zelfs in lastige akoestische omstandigheden.

Verder denk ik nog aan zaken zoals delaying van elk kastje, zodat je de bundel bijvoorbeeld wat naar beneden kan sturen.

TCMC

Om de praktijk nog eens te onderstrepen. Sia Smaart Live 5 geeft hele goede hulp, met name bij fase en impuls metingen. Voor het merendeel heeft dat te maken dat de woofer en high driver niet in hetzelfde verticale vlak zitten. Oplossing is vaak delay tijden gebruiken of fase ompolen. Desnoods hogere orde filternetwerken gebruiken, met de Q-load spelen, kantelfrequenties uit elkaar schuiven of allpass netwerkjes toevoegen (passieve lattice, helemaal rampzalig).

TCMC

Zekers te weten dat een subsonic filter op de LEM zit. Je kunt hem zelf eenvoudig cre:eren zoals ik al eerder schreef. Voor een subwoofer zou ik dan ergens tussen de 30 - 40 Hz nemen (zelf gebruik ik meestal 35 Hz, BW-24). Het andere kantelpunt zou ik ergens tussen de 100 - 130 Hz instellen, LR-24).

Akoestiek van een zaal zpeelt zeker een rol en volgens mij is het goed te doen met geen of weinig EQ-ing.

TCMC